Η ελληνική κυβέρνηση είχε δεσμευτεί στο προεκλογικό της πρόγραμμα να διευρύνει τις σχέσεις με το κράτος του Ισραήλ.
Πράγματι στη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας 2019-2023, η σχέση Ελλάδος-Ισραήλ απέκτησε χαρακτηριστικά στρατηγικής συνεργασίας με πυκνές εκατέρωθεν επισκέψεις και συνεργασία σε σημαντικούς τομείς.
Ως σημαντικότερα πρόσφατα επιτεύγματα της διμερούς συνεργασίας καταγράφονται, στον αμυντικό τομέα, η συμφωνία για συνεργασία στο Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης της Πολεμικής Αεροπορίας στην Καλαμάτα (εγκαινιάσθηκε 21 Οκτωβρίου 2022), η συνεργασία 3+1 με τις ΗΠΑ, και στον τομέα της Ενέργειας, η συμφωνία για τον αγωγό East Med (Διακυβερνητική Συμφωνία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, 2 Ιανουαρίου 2020). Για την πορεία του East Med δείτε εδώ.
ΓΙα τον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ, Έλι Κοέν «στα ορόσημα των δεσμών μας περιλαμβάνεται η συμφωνία για το Διεθνές Κέντρο Εκπαίδευσης Πτήσεων στην Καλαμάτα που θα λειτουργεί υπό την Elbit Systems του Ισραήλ. Μια άλλη σημαντική συμφωνία είναι η πρόσφατη αγορά της Intracom Defense (IDE) από την Israel Aerospace Industries. Οι συμφωνίες και οι ασκήσεις αποδεικνύουν ότι υπάρχει μια αυξανόμενη οικειότητα στις αμυντικές σχέσεις μας» (Καθημερινή, 9/7/2023).
Μάλιστα ο ίδιος υποστήριξε ότι «υπάρχει χώρος για περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών μας, που μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη και συμπαραγωγές».
Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις
Οι δύο χώρες υπέγραψαν Προγράμματα Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ ενώ πραγματοποίησαν μεγάλο αριθμό κοινών στρατιωτικών ασκήσεων, συνεχίζοντας μια παράδοση που παρέλαβαν από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, 2015-2019.
Στις αρχές Φεβρουαρίου 2023 μάλιστα, πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά σε ελληνικό έδαφος συνεκπαιδεύσεις με τις Χερσαίες Δυνάμεις του Ισραήλ, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΓΕΕΘΑ στο πλαίσιο της Στρατιωτικής Συνεργασίας Ελλάδος και Ισραήλ.
Το πλαίσιο των εν λόγω συνεκπαιδεύσεων συμφωνήθηκε κατά τις συνομιλίες που είχε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος με τον πρώην Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Δυνάμεων Άμυνας Αντιστράτηγο Aviv Kohavi, κατά την επίσημη επίσκεψή του στο Ισραήλ τον Ιούνιο του 2022 και περιλάμβαναν συμμετοχή των Ισραηλινών Δυνάμεων σε δραστηριότητες επιχειρησιακής εκπαίδευσης.
Ενίσχυση εμπορικών σχέσεων με Ισραήλ
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, το διάστημα της κυβερνητικής θητείας (2019-2023), οι ξένες άμεσες επενδύσεις (ΞΑΕ) στην Ελλάδα από το Ισραήλ αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο μόλις στο 1,3% των συνολικών εισροών ΞΑΕ, αν και το Ισραήλ καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών της Μέσης Ανατολής, μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι εξαγωγές αγαθών προς το Ισραήλ αποτελούν περίπου 1,4% των συνολικών εξαγωγών αγαθών της χώρας μας, ενώ οι εισαγωγές από το Ισραήλ κάτω από το 1% των αντίστοιχων εισαγωγών κατά την πενταετία (2019-2023).
Ωστόσο, όπως φαίνεται στον πίνακα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ για το 2022, κατεγράφη σημαντική αύξηση των εξαγωγών της Ελλάδας στο Ισραήλ, ύψους 54,9% συγκριτικά με το 2021. Ειδικότερα, το 2022 οι ελληνικές εξαγωγές έφτασαν στα 850 εκ. ευρώ. Ομοίως οι εισαγωγές το 2022 κατέγραψαν αύξηση της τάξης του 33%. Ωστόσο, το τελευταίο έτος, το 2023, οι διμερείς εμπορικές σχέσεις σημειώσεσαν μεγάλω πτώση, χωρίς να φτάσουν όμως στα επίπεδα του 2019.
Το 2022 σημειώθηκε ιστορικό ρεκόρ επενδυτικών ροών προς την Ελλάδα, οι οποίες ανήλθαν σε αξία τα 98 εκ. ευρώ και το 2023 ανήλθαν σε 71 εκ. ευρώ. Οι καταγεγραμμένες άμεσες επενδύσεις από το Ισραήλ στην Ελλάδα συγκεντρώνονται κυρίως στους κλάδους της αμυντικής βιομηχανίας, των ακινήτων, των τουριστικών υποδομών και ξενοδοχείων και των χρηματοπιστωτικώνασφαλιστικών δραστηριοτήτων.
Επιπλέον, στη διάρκεια της διακυβέρνησης της ΝΔ, αυξήθηκαν οι αφίξεις Ισραηλινών τουριστών, όπως φαίνεται στο διάγραμμα παρακάτω.
Σημειώνεται πάντως, ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. έμεινε σταθερή στην παραδοσιακή πολιτική της χώρας όσον αφορά το Παλαιστινιακό Ζήτημα. Η Ελλάδα υποστηρίζει την ανάγκη αναβίωσης της πολιτικής διαδικασίας στην κατεύθυνση της δημιουργίας 2 κρατών, ως μόνης βιώσιμης και ειρηνικής λύσης στο Μεσανατολικό, σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τα σχετικά Ψηφίσματα του ΟΗΕ. Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, η συγκεκριμένη πρόταση είναι η μόνη που απαντά ικανοποιητικά στο διαχρονικό αίτημα του Ισραήλ για ασφάλεια και των Παλαιστινίων για ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος στα σύνορα προ του 1967 και πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η Ελλάδα έχει καταφέρει να εμβαθύνει στις σχέσεις με το Ισράηλ. «Αυτό είναι αλήθεια. Και αυτό ξεκίνησε επί της κρίσεως, που σημαίνει ότι η Ελλάδα είχε δυνάμεις στην εξωτερική πολιτική. Την ενεργοποίησε η κρίση να κυνηγήσει πιο συντεταγμένα τη συμμαχία με το Ισραήλ» λέει στο Πολιτικόμετρο η Κωνσταντίνα Μπότσιου, Καθηγήτρια Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
«Το Ισραήλ έχει μεγάλη δύναμη στην περιοχή» εξηγεί η κα Μπότσιου. «Αυτό δίνει στην Ελλάδα ένα χέρι βοηθείας στην περιοχή. Δεν έχει άλλα χέρια στην περιοχή. Τα έχει σπάσει με τους Άραβες, η Ελλάδα δεν μπορεί να παίξει πια στο πεδίο του αραβικού εθνικισμού, υπάρχει μόνο Ισλάμ και με την μεταναστευτική πολιτική που ασκεί η Ελλάδα είναι κόκκινο πανί για τους Άραβες. Οπότε εμείς πρέπει να παίξουμε με το Ισραήλ, εφόσον η Τουρκία παίζει με τους Άραβες γενικά».
Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί, -αν και εντάσσεται στην επόμενη κυβερνητική θητεία 2023-2027- ότι η Ελλάδα -μια παραδοσιακά φιλοπαλαιστινιακή χώρα- ήταν από τις λίγες χώρες που δεν υπερψήφισαν το -μη δεσμευτικό- ψήφισμα που εισήγαγε η Ιορδανία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, για να κηρυχθεί αμέσως «ανθρωπιστική εκεχειρία» στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023.
Συνεπώς, η δέσμευση αξιολογείται ως υλοποιημένη.
