Τον Ιούλιο του 2019, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, από το βήμα της Βουλής, υποσχέθηκε να στελεχώσει τα αστυνομικά τμήματα με προσωπικό.
Ήδη, η κυβέρνηση ακόμα και όταν συμπλήρωσε 3,5 χρόνια θητείας, λάμβανε συνεχώς αναφορές από τις κατα τόπους ενώσεις αστυνομικών για σοβαρές ελλείψεις προσωπικού. Υπάρχουν αναρίθμητα τμήματα σε όλη τη χώρα, από την πρωτεύουσα και τη Θεσσαλονίκη μέχρι και την επαρχία που για τα οποία αναφέρονται ελλείψεις αστυνομικών που αγγίζουν ακόμα και το 50%.
Ελλείψεις σε περιοχές στην Ελλάδα
Για τη Λέσβο, στις αρχές του Ιουνίου 2022, ο ίδιος ο Αντιπρόεδρος της Βουλής και Βουλευτής Ν. Λέσβου Χαράλαμπος Αθανασίου δεσμεύτηκε ότι θα είναι αρωγός στο αίτημα των αστυνομικών της Λέσβου για στελέχωση του Α.Τ. Πολιχνίτου και Α.Τ. Ερεσού, με μεταθέσεις, ή αποσπάσεις αστυνομικών από άλλες πόλεις και υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ. Το πρόβλημα ήταν ότι η ισχνή ενίσχυση σε προσωπικό, σε συνδυασμό με τη συνταξιοδότηση και τη μετάθεση πολλών αστυνομικών, αλλά και η επαναλειτουργία-αναβάθμιση των Αστυνομικών Τμημάτων Πολιχνίτου και Ερεσού και η στελέχωσή τους από την υπάρχουσα αστυνομική δύναμη, προκάλεσαν σοβαρό έλλειμμα στο έμψυχο δυναμικό της Αστυνομίας της Λέσβου.
Ο ίδιος ο Χαράλαμπος Αθανασίου παραδέχτηκε ότι «ο διαρκώς μειούμενος αριθμός των υπηρετούντων στη Λέσβο καθιστά απαγορευτική την μετακίνηση τους στα νεοϊδρυθέντα τμήματα (Α.Τ. Πολιχνίτου και Α.Τ. Ερεσού)». Στη Λέσβο λειτουργούν 15 αυτόνομες Αστυνομικές Υπηρεσίες και τον Φεβρουάριο του 2022 η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Νομού Λέσβου ζήτησε επειγόντως 70 αστυνομικούς να συμπληρώσουν τις κενές θέσεις.
Φθιώτιδα
Στη Φθιώτιδα, στο αστυνομικό Τμήμα Λοκρών, παρόλο που η οργανική δύναμη της είναι 40 άτομα, η υπάρχουσα δύναμη είναι μόλις 28, εκ των οποίων οι τέσσερις στελεχώνουν την ομάδα Ο.Π.Κ.Ε, τρείς βρίσκονται σε άδεια ανατροφής τέκνου και ένας έχει αποσπασθεί σε υπηρεσία της Αττικής. Η υποστελέχωση του τμήματος, σε συνδυασμό με τους κωλυόμενους έχει δημιουργήσει μια άκρως επικίνδυνη κατάσταση τόσο για τους αστυνομικούς όσο και για τους πολίτες της περιοχής. Στους Λοκρούς οι περιπολίες γίνονται από ένα άτομα ανα περιπολικό.
Κρήτη
Στην Κρήτη, τον Σεπτέμβριο του 2022, η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Ηρακλείου έστειλε επιστολή στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη και τον αρχηγό της ΕΛΑΣ, κάνοντας λόγο για υποστελέχωση σε Αστυνομικά Τμήματα του νομού, ζητώντας την άμεση ενίσχυσή τους, με σημαντικό αριθμό αστυνομικών.
Στο Αμάρι Ρεθύμνου, τον Μάρτιο του 2023, λόγω έλλειψης αστυνομικών στην βάρδια (μόλις ένας και αυτός σκοπός) δεν ήταν δυνατή η άμεση παρέμβαση σε καταγγελία για ξυλοδαρμό μίας γυναίκας από τον γιο της. Επειδή ο μοναδικός αστυνομικός του Α.Τ. Αμαρίου δεν μπορούσε να φύγει από το τμήμα, φρόντισε να ενημερώσει ένα συγγενικό πρόσωπο της παθούσας, ώστε η γυναίκα να μεταφερθεί με ασφάλεια σε οικείο σπίτι. Η σύλληψη του δράστη έγινε το επόμενο πρωί μετά την κατάθεση της γυναίκας.
Πεντέλη
Τον Νοέμβριο του 2022, στο Αστυνομικό Τμήμα Πεντέλης, από τις 54 οργανικές θέσεις οι 19 είναι κενές, ενώ, λόγω των αποσπάσεων και των αδειών, η παρούσα δύναμη είναι μόνο 20 αστυνομικοί, εκ των οποίων οι δύο απασχολούνται αποκλειστικά σε θέσεις γραφείου. Στο Τμήμα Ασφαλείας εκείνο τον μήνα υπηρετούσαν μόλις 17 αστυνομικοί, εκ των οποίων οι τέσσερις αποκλειστικά σε θέσεις γραφείου. Η υποστελέχωση είχε φτάσει σε τέτοιο βαθμό που τα βράδια το Αστυνομικό Τμήμα πολλές φορές μένει με έναν σκοπό και έναν αξιωματικό υπηρεσίας.
Θεσσαλονίκη
Στη Θεσσαλονίκη την Άνοιξη του 2022, η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Θεσσαλονίκης μετά από σειρά επισκέψεων που πραγματοποίησε στα Αστυνομικά Τμήματα της Διεύθυνσης διαπίστωσε ότι λειτουργούν με το 50% της προβλεπόμενης δύναμης. Τα οφειλόμενα ρεπό σε όλα τα Τμήματα αγγίζουν διψήφιους αριθμούς. Συνολικά, οι προβλεπόμενες οργανικές θέσεις της Διεύθυνσης είναι 1.719 στο σύνολο τους και ο πραγματικός αριθμός αστυνομικών που υπηρετούν σ’ αυτή είναι μόλις 1198.
Το καλοκαίρι του 2022 ο Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας Θεσσαλονίκης, Ζήση Ιωακείμοβιτς δεσμεύτηκε ότι το αμέσως επόμενο διάστημα θα ερχόταν σε επαφή με τους αρμόδιους Υπουργούς για την επίλυση των ανωτέρω προβλημάτων υποστελέχωσης. Σε έρευνα της Ένωσης, επισημάνθηκε επίσης, ο αλόγιστος αριθμός αστυνομικών που απασχολούνται σε φυλάξεις στόχων. Τη δεδομένη στιγμή στην Θεσσαλονίκη φυλάσσονται 37 κτίρια από αστυνομικές δυνάμεις και απασχολούνται καθημερινά περισσότεροι από 400 αστυνομικοί.
Θράκη
Στη Θράκη σύμφωνα με την πρόεδρο της Ένωσης Αστυνομικών Ροδόπης Τζαρτζανά Σταυρούλα, η κατάσταση είναι πολύ δυσμενής. Τα αστυνομικά τμήματα αναγκάζονται να λειτουργούν με τα ¾ της δύναμης του οργανογράμματός τους. Το Συμβούλιο Μεταθέσεων δεν ενίσχυσε καθόλου τη Ροδόπη η οποία εμφανίζει 95 κενές θέσεις από τις 527 και επιπλέον αυτού 45 αστυνομικοί είναι αποσπασμένοι στη Γενική Αστυνομική Περιφερειακή Διεύθυνση Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και σε υπηρεσίες εκτός Αστυνομικής Διεύθυνσης Ροδόπης.
Συνεπώς, όπως αναφέρει η Ένωση Αστυνομικών Ροδόπης, οι αστυνομικοί καλούνται να ανταπεξέλθουν με 130 αστυνομικούς λιγότερους από αυτούς που προβλέπει το οργανόγραμμα. Αν και ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη Μιχαήλ Καραμαλάκη, δήλωσε πως η Γενική Αστυνομική Περιφερειακή Διεύθυνση Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης ενισχύθηκε με 300 αστυνομικούς από άλλες διευθύνσεις, ωστόσο, παραδέχτηκε ότι «προφανώς οι ανάγκες εξακολουθούν να υπάρχουν και προς την κατεύθυνση αυτή κινούμαστε το επόμενο διάστημα».
Αθήνα
Στην Αθήνα, υπάρχουν επίσης μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό. Σε ρεπορτάζ του Παναγιώτη Σπυρόπουλου στο THETOC τον Οκτώβριο του 2021, καταγραφόταν πως τα αστυνομικά τμήματα της Διεύθυνσης Αστυνομίας Αθηνών είχαν οργανική δύναμη 2.172 αστυνομικών αλλά πραγματική δύναμη 548, αυτά της Βορειοανατολικής Αττικής είχαν οργανική 1.510 και πραγματική 470, της Νοτιοανατολική Αττικής οργανική 717 και πραγματική 390, ενώ τα αστυνομικά τμήματα της πολύπαθης Δυτικής Αττικής είχαν οργανική δύναμη 1.100 αστυνομικούς αλλά πραγματική μόλις 430. Δηλαδή τα αστυνομικά τμήματα της πρωτεύουσας θα έπρεπε να έχουν 4.509 αστυνομικούς και είχαν μόλις 1.838.
Ενδεικτικά, ο αντιπρόσωπος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών με παρέμβαση του υποστήριξε πως δεν απέχει από την πραγματικότητα η θέση ότι το Αστυνομικό Τμήμα Ομονοίας αποτελεί ίσως την χειρότερη Αστυνομική Υπηρεσία Πανευρωπαϊκά. Ενδεικτικά, τον Σεπτέμβριο του 2021 ο αστυνομικό Τμήμα Ομονοίας κατέβασε ρολά λόγω έλλειψης προσωπικού, ώστε στη συνέχεια ο υπουργός Τάκης Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε την άμεση ενίσχυσή του 30 αστυνομικούς.
Δεν υπάρχουν αστυνομικοί;
Το πρόβλημα φαίνεται να εντοπίζεται όχι τόσο στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν αστυνομικοί -αν και λόγω γήρανσης και συνταξιοδότησης η έλλεψη είναι ζήτημα- όσο στη διαχείριση των ανθρωπίνων πόρων.
Όπως αναφέρουν άνθρωποι του κλάδου, χρειάζονται κίνητρα (μοριοδότηση-οικονομικά) για να επιστρέψουν οι αστυνομικοί από τις Κεντρικές και Ειδικές Υπηρεσίες στα Αστυνομικά Τμήματα και Τμήματα Ασφαλείας. Σε πολλές αστυνομικές διευθύνσεις, πολλοί αστυνομικοί απασχολούνται στη φύλαξη στόχων και όχι στα καθήκοντα της Υπηρεσίας τους.
Μόνο όταν είχε λήξει η θητεία της κυβέρνησης, η νέα κυβέρνηση υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ανακοίνωσε στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2023, ότι θα αποσυρθούν 2.500 αστυνομικοί από φύλαξη επισήμων ώστε να μετατεθούν σε «μάχιμες» θέσεις. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο ίδιος για να αναδείξει το μέγεθος της βούλησης και του προβλήματος, θα προχωρούσε στη μείωση της προσωπικής του φρουράς κατά 50%.
Σύμφωνα με τον Αντιστράτηγο Αστυνομίας ε.α., Επίτιμο Προϊστάμενο Κλάδου Οργάνωσης και Ανθρώπινου Δυναμικού Α.Ε.Α./Υ.Δ.Τ., Πτυχιούχο Νομικής Σχολής Αθηνών Νικόλαο Μπλάνη, το πρόβλημα έγκειται στον στρεβλό τρόπο που οργανώνεται η ΕΛΑΣ.
«Αποτελεί μια από τις βασικές αρχές (ένατη), ότι η αποτελεσματικότητα της αστυνομίας αναγνωρίζεται στην απουσία του εγκλήματος και της αταξίας (πρόληψη) και όχι στην ορατή απόδειξη της αστυνομικής δράσης (καταστολή-εξιχνίαση) στην αντιμετώπισή του (βλ.The Peelian Principles for Policing, from HMIC’s Annual Assessment of Policing in England and Wales 2013/14)» αναφέρει σε δημόσια παρέμβασή του.
«Ως γνωστόν ο υδροκεφαλισμός και ο συγκεντρωτισμός επικρατεί στο οργανόγραμμα της ΕΛ-ΑΣ, που έχει πάρει τη μορφή ανάποδης πυραμίδας (με διπλά επιτελεία, πολλές κεντρικές δ/νσεις κ.α.) αφενός και αφετέρου η πολυδιάσπαση με τη δημιουργία διάφορων Μονάδων (Ομάδων), Γραφείων, Τμημάτων και Υπηρεσιών, ακυρώνει τον αναγκαίο συντονισμό, έλεγχο και ενότητα της προσταγής (clear chain of command) και κατασπαταλά δυνάμεις σε γραφειοκρατικές λειτουργίες (γραμματείες, σκοπιές, αξιωματικούς υπηρεσίας, διοικητές-υποδιοικητές κ.λ.π.)» καταλήγει ο κ. Μπλάνης.
Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Θεσσαλονίκης στα μέσα του 2022, σε δείγμα 960 μελών της Ένωσης, πάνω από τους 9 στους 10 απάντησαν ότι η υπηρεσία τους είναι επιφορτισμένη με αντικείμενα αλλότρια της φύσης της. Οι αστυνομικοί υπάλληλοι που συμμετείχαν στην έρευνα απάντησαν σχετικά με σοβαρά ζητήματα που απασχολούν το αστυνομικό προσωπικό.
Γι’ αυτό οι ενώσεις ζητάνε να αξιολογηθούν εκ νέου οι ευπαθείς στόχοι, να απεμπλακούν οι αστυνομικές δυνάμεις όπου δεν είναι απαραίτητες και να επιστρέψουν στο πραγματικό ρόλο τους. Η κατά καιρούς ακινητοποίηση των ΟΠKE για τη φύλαξη σταθερών στόχων έχει άμεσο αντίκτυπο στην πρόληψη και καταπολέμηση της βαριάς εγκληματικότητας, καθώς και στη γενικότερη λειτουργία τους. Το πρόβλημα εντείνεται ακόμα περισσότερο όταν δυο εκ των τριών περιπολικών απασχολούνται σε φυλάξεις στόχων και η εναπομένουσα ομάδα δε δύναται να έχει συνδρομή σε δύσκολα κι επικίνδυνα περιστατικά.
Δεδομένων των αριθμητικών στοιχείων των Ενώσεων, αλλά και των παραδοχών κυβερνητικών παραγόντων, η συγκεκριμένη δέσμευση θεωρείται ότι δεν τηρήθηκε, καθώς πάντα υπήρχε μεγάλος αριθμός τμημάτων που κατέγραφε ελλείψεις.
