Από τον Δεκέμβριο του 2023, κάθε συναλλαγή αξίας άνω των 500 ευρώ που πραγματοποιείται με μετρητά στην Ελλάδα επισύρει πρόστιμο διπλάσιο του ποσού της. Το μέτρο, που είχε εξαγγελθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη ΔΕΘ του 2023, έχει πλέον πλήρως υλοποιηθεί και εφαρμόζεται καθολικά.
Η σχετική αναφορά του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ανέφερε επί λέξει: «Οι συναλλαγές άνω των 500 ευρώ με μετρητά, οι οποίες απαγορεύονται, στο εξής θα έχουν πρόστιμο διπλάσιο του ύψους τους».
Η εξαγγελία αυτή θεσμοθετήθηκε με το άρθρο 6 του νόμου 5073/2023, ο οποίος τροποποίησε τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Πλέον, όποιος συναλλάσσεται με μετρητά για ποσό μεγαλύτερο από 500 ευρώ –παραβιάζοντας το όριο– υπόκειται σε πρόστιμο διπλάσιο του ποσού που κατέβαλε.
Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ από τις 12 Δεκεμβρίου 2023, και αφορά τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα. Σκοπός του είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής και η ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του Υπουργείου Οικονομικών, όλες οι πληρωμές που υπερβαίνουν το σχετικό όριο πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα –όπως κάρτες ή τραπεζικά εμβάσματα.
Ένα πρακτικό παράδειγμα: για μια αγορά 750 ευρώ με μετρητά, επιβάλλεται πρόστιμο 1.500 ευρώ. Ο έλεγχος μπορεί να γίνει είτε μέσω εφοριακών ελέγχων είτε μέσω διασταύρωσης αποδείξεων και πληρωμών.
Η συγκεκριμένη κυβερνητική δέσμευση, επομένως, αξιολογείται ως υλοποιημένη. Τηρήθηκε το χρονοδιάγραμμα, υπήρξε σαφής νομική κατοχύρωση. Ωστόσο, το Πολιτικόμετρο επιφυλάσσεται να παρακολουθήσει την εφαρμογή του στο μέλλον.
