Στην ομιλία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το 2023, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε μια σημαντική αλλαγή για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, λέγοντας:
«Σε λίγο οι συνταξιούχοι που εργάζονται δεν θα επιβαρύνονται με τη μηνιαία μείωση των αποδοχών τους κατά 30%. Αντίθετα, θα καταβάλλουν μόνο μία εισφορά 10% επί των πρόσθετων αμοιβών τους, και αυτό μάλιστα με πλαφόν το οποίο θα καθοριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας».
Πρόκειται για μια υπόσχεση που απευθυνόταν σε χιλιάδες πολίτες που εργάζονται παρότι έχουν βγει σε σύνταξη, είτε για οικονομικούς λόγους είτε λόγω προσωπικής ανάγκης προσφοράς. Εξάλλου ήταν δέσμευση και που αναφέρθηκε δια στόματος του υπουργού Άδωνη Γεωργιάδη στις προγραμματικές του 2023.
«Σήμερα είναι πολύ πιο ώριμες οι συνθήκες για να άρουμε οριστικά αυτήν την αδικία και να σταματήσουμε να τιμωρούμε τους συνταξιούχους μας, οι οποίοι θέλουν να εργάζονται. Η εργασία εντός συνταξιούχου μπορεί να γίνει για λόγους ανάγκης και για να βελτιώσει το εισόδημά του, μπορεί να γίνει όμως και για πολλούς άλλους λόγους, ακόμα και για καθαρά ψυχολογικούς. Δεν μπορεί αυτή του η ανάγκη να τιμωρείται με την παρακράτηση του 30% από τη σύνταξη για την οποία έχει εργαστεί μια ολόκληρη ζωή»
Τι ίσχυε μέχρι το 2023
Μέχρι και το 2023, σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016), οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι υφίσταντο περικοπή της σύνταξής τους κατά 60% – ποσοστό που στη συνέχεια μειώθηκε σε 30%. Αυτό το μέτρο θεωρήθηκε τιμωρητικό και αποθαρρυντικό για όσους ήθελαν να εργαστούν νόμιμα, με αποτέλεσμα πολλοί να αποφεύγουν να δηλώσουν επίσημα την απασχόλησή τους.
Τι ισχύει από 1/1/2024
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 εφαρμόζεται νέο καθεστώς, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 5078/2023 και σχετικές ΚΥΑ, με βασικά χαρακτηριστικά:
Καταργείται η μείωση της σύνταξης κατά 30%. Οι συνταξιούχοι λαμβάνουν πλέον ολόκληρη τη σύνταξή τους ακόμη και αν εργάζονται.
Επιβάλλεται εισφορά 10% (πόρος) επί των πρόσθετων αποδοχών από εργασία ή αυτοαπασχόληση.
Υφίσταται πλαφόν, δηλαδή ανώτατο όριο καταβολής του πόρου, το οποίο ορίζεται ως το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης. Για το 2024 αυτό αντιστοιχεί σε 5.114,04 ευρώ.
Η ρύθμιση ισχύει για όλους τους συνταξιούχους, ανεξαρτήτως του αν εργάζονται στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα. Εξαιρέσεις ισχύουν μόνο για περιπτώσεις ορισμένων κατηγοριών, όπως αναπηρικές συντάξεις λόγω συγκεκριμένων παθήσεων.
Όλοι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι οφείλουν να δηλώσουν την εργασία τους στον e-ΕΦΚΑ, πριν την ανάληψη καθηκόντων. Σε διαφορετική περίπτωση, αντιμετωπίζουν πρόστιμο ίσο με 12 μηνιαίες συντάξεις, ενώ σε περίπτωση εκπρόθεσμης δήλωσης, το πρόστιμο περιορίζεται σε 6 μηνιαίες συντάξεις.
Παραδείγματα
Ας υποθέσουμε ότι ένας συνταξιούχος λαμβάνει κύρια σύνταξη 1.200 ευρώ και εργάζεται αποκομίζοντας 1.000 ευρώ τον μήνα.
Μέχρι το 2023: Η σύνταξή του μειωνόταν κατά 30%, δηλαδή κατά 360 ευρώ. Έτσι, έπαιρνε τελικά 840 € από τη σύνταξη και 1.000 € από την εργασία = 1.840 € καθαρά.
Από το 2024: Δεν υπάρχει μείωση σύνταξης. Ο εργαζόμενος πληρώνει 10% πόρο επί των 1.000 €, δηλαδή 100 ευρώ. Το καθαρό του εισόδημα γίνεται: 1.200 + (1.000 – 100) = 2.100 €.
Επομένως, ο εργαζόμενος συνταξιούχος βγαίνει ωφελημένος κατά 260 € τον μήνα – και, κυρίως, χωρίς να αισθάνεται «τιμωρημένος» επειδή θέλει ή χρειάζεται να εργάζεται.
Η εξαγγελία της κυβέρνησης για την κατάργηση της περικοπής 30% στη σύνταξη των εργαζόμενων συνταξιούχων έχει όντως υλοποιηθεί. Ο νέος μηχανισμός είναι ήδη σε ισχύ, νομοθετημένος και σε λειτουργία από την 1η Ιανουαρίου 2024, με ξεκάθαρη εφαρμογή μέσω e-ΕΦΚΑ και πλήρως ρυθμισμένο πλαφόν στην εισφορά.
