Στο 12ο συνέδριο της, τον Δεκέμβριο του 2018, η ΝΔ είχε δεσμευτεί για τη δυνατότητα οι εργαζόμενες μητέρες να επιλέγουν τον χρόνο κατά τον οποίο θα κάνουν χρήση της άδειας εγκυμοσύνης και λοχείας. Μάλιστα, όπως είχε αναφερθεί, η άδεια θα ίσχυε από 6 έως 2 εβδομάδες πριν την πιθανή ημερομηνία τοκετού, ενώ το διάστημα που απέμενε θα μεταφερόταν στην άδεια λοχείας.
Στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες η μητρότητα προστατεύεται και ο νόμος προβλέπει μεταξύ των άλλων άδεια της εγκυμοσύνης, τις μέρες δηλαδή που μία εγκυμονούσα σταματά να εργάζεται πριν γεννήσει και την άδεια λοχείας, το διάστημα που παραμένει εκτός εργασίας μετά από τη γέννα.
Επιθεώρηση Εργασίας
Η Επιθεώρηση Εργασίας αποτελεί μία ανεξάρτητη διοικητική αρχή με σκοπό τον έλεγχο της εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, στοχεύοντας στη διασφάλιση αφενός των εργασιακών δικαιωμάτων και αφετέρου της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων. Συστήθηκε με τον Ν. 4808/2021. Επιπλέον, είναι αρμόδια να ερευνά, παράλληλα και ανεξάρτητα από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς, την κατά νόμο ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων, διαδραματίζοντας σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας στην Ελλάδα.
Σε ερώτηση που υποβάλαμε στην Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας (ΣΕΠΕ) για το τι ισχύει για τις μητέρες σε σχέση με την άδεια που προβλέπεται πριν και μετά την γέννα, μας διευκρίνισαν στις 7 Μαρτίου 2025 τα εξής:
Οι εργαζόμενες μητέρες δικαιούνται άδεια μητρότητας συνολικής διάρκειας 17 εβδομάδων. Οι 8 εβδομάδες χορηγούνται υποχρεωτικά πριν την πιθανή ημερομηνία τοκετού, και οι υπόλοιπες 9 μετά τον τοκετό. (Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.2000-2001 άρθρο 7).
Η συνολική διάρκεια της αδείας μητρότητος των γυναικών που απασχολούνται σε οποιονδήποτε εργοδότη όλης της Χώρας, με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, είναι από 1-1-2000 δεκαεπτά εβδομάδες, σύμφωνα με το άρθρο 7 της από 23-5-2000 Εθνικής Γενικής Συλλογικής Συμβάσεως Εργασίας το οποίο κυρώθηκε με το άρθρο 11 του Ν. 2874/2000. Με την παραπάνω διάταξη δημιουργείται αφ’ ενός μεν υποχρέωση του εργοδότη να χορηγήσει άδεια προ και μετά τον τοκετό, αφ’ ετέρου δε δικαίωμα της μισθωτού να ζητήσει και να λάβει την άδεια αυτή προ και μετά τον τοκετό.
Σε περίπτωση που ο τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί, το υπόλοιπο της αδείας θα χορηγείται, κατά το άρθρο 7 της από 9-6-93 ΕΓΣΣΕ, στην οποία παραπέμπει η διάταξη της ΕΓΣΣΕ του έτους 2000, υποχρεωτικά μετά τον τοκετό, ώστε να εξασφαλίζεται χρόνος συνολικής αδείας δέκα επτά (17) εβδομάδων. Σε περίπτωση πραγματοποιήσεως του τοκετού σε χρόνο μεταγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί (και βάσει του οποίου είχε χορηγηθεί η προ του τοκετού άδεια) η άδεια παρατείνεται μέχρι την πραγματική ημερομηνία του τοκετού, χωρίς η παράταση αυτή να συνεπάγεται την αντίστοιχη μείωση της αδείας που η μισθωτός δικαιούται να λάβει μετά τον τοκετό.
Αυτό ορίζεται στο άρθρο 3 παράγρ. 4 της Διεθνούς Συμβάσεως 103/52 «για την προστασία της μητρότητος», που εκυρώθη με το άρθρο πρώτο του Ν. 1302/82. Στην τελευταία αυτή περίπτωση δηλαδή, η συνολική άδεια τοκετού υπερβαίνει τις 17 εβδομάδες. Στην απέχουσα λόγω ασθενείας μέχρι του τοκετού (επί 8 εβδομάδες) δεν οφείλεται και άδεια τοκετού.
H συγκεκριμένη δέσμευση είναι ακυρωμένη, καθώς δεν έχει αλλάξει ο νόμος, ώστε να παρέχεται στις γυναίκες η επιλογή για το πώς θα πάρουν την άδειά τους όταν κυοφορούν και γεννούν. Αντίθετα, συνεχίζει να ισχύει η διάταξη που προβλέπει 119 ημέρες συνολικής άδειας για εγκυμοσύνη και λοχεία και προβλέπει υποχρεωτικά συγκεκριμένα διαστήματα άδειας πριν και μετά τη γέννα.
