Βασικός στόχος της αρμόδιας υπουργού Πολιτισμού ήταν να μεγιστοποιήσει τα έσοδα του υπουργείου ώστε να αυτοχρηματοδοτείται, μια αποστολή που θα έπεφτε πάνω στο ανασυγκροτημένο Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.
Το ανασυγκροτηµένο ταµείο καλείται να αξιοποιήσει τον επιχειρησιακό του µηχανισµό, να υποστηρίξει τη στρατηγική µεγιστοποίηση των εσόδων από τους πόρους. Στο ανασυγκροτημένο Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων πέφτει το μεγάλο βάρος για την υλοποίηση του μεγάλου στόχου που είναι η αυτοχρηματοδότηση του Πολιτισμού.
Καταργείται το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και δημιουργείται ο Ο.Π.Α.Δ
Η κυβέρνηση μετονόμασε το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων σε «Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων».
Ειδικότερα, με τον νόμο 4761/ 2020 το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (Τ.Α.Π.) μετονομάστηκε σε «Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων» (Ο.Δ.Α.Π.). Ο Ο.Δ.Α.Π. εποπτεύεται από τον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Στους στόχους του περιλαμβάνεται η αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών στους επισκέπτες των αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων, μνημείων και μουσείων, η αύξηση των οικονομικών πόρων που προέρχονται από τις επισκέψεις στους άνω χώρους, την παροχή υπηρεσιών προς τους επισκέπτες και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και η διάθεση των οικονομικών πόρων για την υποστήριξη πολιτικής για την ανάδειξη, προβολή και αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων και μουσείων και των υπηρεσιών και φορέων που έχουν ως αρμοδιότητα την προστασία, ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και τη στήριξη συνεργειών μεταξύ των άνω υπηρεσιών και των φορέων της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας.
Ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων
Ένα χρόνο μετά την ίδρυση του ΟΠΑΔ η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, ανέφερε πως “το 90% των εσόδων από το σύνολο των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων προέρχεται από 28-30 χώρους ανά την Επικράτεια. «Ο μέσος όρος που διαθέτει ένας επισκέπτης επισκεπτόμενος μουσεία και χώρους μνημειακούς στο εξωτερικό, είναι περίπου 6-7 ευρώ. Το 2019 το αντίστοιχο έσοδο ήταν 0,10€ ανά επισκέπτη. Ο στόχος μας, και στόχος του Οργανισμού, είναι να φτάσουμε στον μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών. Χρειάζεται πολύ καλός συντονισμός, ώστε τα επόμενα χρόνια, το 2025-2026, ο μέσος όρος να πλησιάσει αυτόν του εξωτερικού».
«Η μετεξέλιξη του Οργανισμού», σημείωσε η Υπουργός, «συνέπεσε με την πανδημία. Το 2019, ήταν η χρονιά που ο τουρισμός και η επισκεψιμότητα των αρχαιολογικών χώρων και των μουσείων έφτασαν στο υψηλότερο ποσοστό, ρεκόρ επισκεψιμότητας. Το 2019 τα έσοδα του ΤΑΠ ήταν περίπου 137.500.000 ευρώ. Το 2020 εξαιτίας της πανδημίας τα έσοδα αυτά έφτασαν μετά βίας σχεδόν τα 23.000.000. Το 2021 -μέχρι σήμερα και χωρίς να έχουμε τα τελευταία στοιχεία- φαίνεται ότι τα έσοδα θα κυμανθούν περίπου στα 55.000.000 ευρώ. Από το 2022, που ελπίζουμε ότι η πανδημία περιορίζεται και με τους εμβολιασμούς, ξεκινάει η σταδιακή ανάκαμψη, όχι μόνο του τουρισμού, αλλά και του ΟΔΑΠ».
Τα έσοδα από μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους
Τα έσοδα από τον πολιτισμό καταγράφουν μεγάλη μείωση την περίοδο της πανδημίας και από 130,9 εκατ. ευρώ το 2019 που είχαν φτάσει σε επίπεδο ρεκόρ, λόγω του περιορισμού της κινητικότητας των πολιτών, φτάνουν στα 21,1 εκατ. ευρώ το 2020. Εν συνεχεία αρχίζουν να καταγράφουν σταδιακά άνοδο που συνεχίζεται και στη δευτερη κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη.
Έτσι βλέπουμε το 2021 να διαμορφώνονται στα 54,7 εκατ. ευρώ, το 2022 στα 121,5 εκατ. ευρώ και το 2023 στα 157,8 εκατ. ευρώ. Το ίδιο συμβαίνει και με τις εισπράξεις του ΟΔΑΠ από τέλη από άδειες φωτογράφησης και κινηματογράφησης μουσείων και αρχαιολογικών χώρων, σε πωλήσεις εκμαγείων και αντιγράφων αρχαιολογικών αντικειμένων και σε πωλήσεις εντύπων, που από το 2020 έως το 2022 αυξάνονται κατακόρυφα.
Αν και τα έσοδα το 2019 από πολιτιστικούς φορείς μειώνονται λόγω του περιορισμού που επιβλήθηκε στις μετακινήσεις σταδιακά από το 2020 καταγράφεται αύξηση που οδηγεί στο τέλος του 2023 σε επίπεδα εσόδων που ξεπερνούν το 2019.
Συνολικά η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ από το Σεπτέμβριο του 2015 μέχρι και τον Ιούλιο του 2019 αθροίζει έσοδα 12,9 εκατ. ευρώ (για τον υπολογισμό των εσόδων το 2015 προσμετρήθηκε το 1/4 των εσόδων και για το 2019 το 50% των εσόδων). Η κυβέρνηση της ΝΔ συγκεντρώνει από πολιτιστικούς φορείς έσοδα 9,6 εκατ. ευρώ (προσμετρώντας το 50% του 2019 και του 2023). Με δεδομένο ότι την περίοδο αυτή υπήρξε το lockdown που επιβλήθηκε λόγω της πανδημίας του κορωνοιού που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο ότι η ΝΔ δεν έπιασε το στόχο που τέθηκε με την εν λόγω δέσμευση, θεωρούμε ότι είναι μερικώς υλοποιημένη.
