Δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που οφείλει να επενδύει στρατηγικά στον τουρισμό, η απουσία θεσμοθετημένου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό αποτελεί βασικό θεσμικό κενό για την βιώσιμη ανάπτυξη. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ (2015-2019) είχε δεσμευτεί να εντάξει έτσι τον τουρισμό σε ένα εθνικό χωροταξικό σχέδιο.
Δικαστικές ακυρώσεις και το απόλυτο κενό
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό του 2013 (ΦΕΚ 3155/Β/2013), το οποίο εκπονήθηκε από την κυβέρνηση της ΝΔ, ακυρώθηκε το 2015 από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ Ολ. 3632/2015) λόγω έλλειψης ουσιαστικής διαβούλευσης και μη σύννομης διαδικασίας έκδοσης (Νομοφύσις, Καθημερινή).
Μετά την ακύρωση, επανήλθε προσωρινά σε ισχύ το παλαιότερο πλαίσιο του 2009 (ΦΕΚ 1138/Β/2009). Όμως και αυτό ακυρώθηκε το 2017 (ΣτΕ 519/2017), αφήνοντας έκτοτε τη χώρα χωρίς κανένα ενεργό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό (Καθημερινή, ΕΕΠΦ).
Τι έκανε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ
Σύμφωνα με το ιστορικό που τεκμηριώνεται και από το ίδιο το Υπουργείο Τουρισμού, η πρώτη σοβαρή απόπειρα επανεκκίνησης έγινε το 2018, με ανάθεση μελέτης σε συνεργασία ΥΠΕΝ–Υπ. Τουρισμού. Όμως, το αποτέλεσμα της μελέτης δεν ολοκληρώθηκε ούτε τέθηκε σε διαβούλευση εντός της θητείας ΣΥΡΙΖΑ. Η διαδικασία συνεχίστηκε από την επόμενη κυβέρνηση (Υπ. Τουρισμού, 2024).
Η έλλειψη ενεργού πλαισίου σηματοδότησε:
- Ανεπαρκή καθοδήγηση για τουριστικές επενδύσεις, ειδικά σε προστατευόμενες ή κορεσμένες περιοχές (Μύκονος, Σαντορίνη, Ρόδος),
- Νομική αβεβαιότητα για τις αρμόδιες πολεοδομικές και περιβαλλοντικές αρχές,
- Αδυναμία προώθησης βιώσιμων μοντέλων τουρισμού, που ήταν ρητά στις προγραμματικές δηλώσεις της τότε κυβέρνησης.
Μετά το 2019
Η σύνταξη του νέου πλαισίου προχώρησε με καθυστέρηση και τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Ιούλιο 2024, υπό την κυβέρνηση της ΝΔ, με ολοκλήρωση προβλεπόμενη εντός 2025 (CNN Greece, Euro2day).
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν προώθησε ούτε ολοκλήρωσε νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό την περίοδο 2015–2019, παρά το προφανές θεσμικό κενό και τις επιτακτικές ανάγκες. Παρότι υπήρξε κάποια κινητικότητα (εντολή εκπόνησης μελέτης), το εγχείρημα δεν προχώρησε σε διαβούλευση ή θεσμοθέτηση. Συνεπώς, η δέσμευση δεν τηρήθηκε.
