Ο πρωθυπουργός είχε υποσχθεί στη ΔΕΘ ότι θα ανασυγκροτούνταν οι μεγάλες υποδομές που καταστράφηκαν στην Θεσσαλία μετά τη θεομηνία Ντένιελ το 2023.
Η Θεσσαλία και η Στερεά μετρούν ακόμη τις πληγές από τον «Daniel» και τον «Elias». Στο κέντρο της συζήτησης: αν ο κρατικός μηχανισμός κινήθηκε με συνέπεια και ταχύτητα για να αποκαταστήσει υποδομές που κατέρρευσαν. Τα επίσημα κείμενα δείχνουν ισχυρή κινητοποίηση και σαφή χρονοδιαγράμματα. Οι τοπικές φωνές, όμως, μιλούν για ορατά ελλείμματα—ιδίως στα αντιπλημμυρικά.
Σιδηρόδρομος: 4 εργολαβίες, 450,12 εκατ. ευρώ, «σφιχτό» 15μηνο
Στον σιδηρόδρομο υπεγράφη δέσμη τεσσάρων εργολαβιών συνολικού προϋπολογισμού 450,12 εκατ. ευρώ με διάρκεια 15 μηνών. Το πακέτο καλύπτει:
• αποκατάσταση της διπλής γραμμής Αθηνών–Θεσσαλονίκης στο τμήμα Δομοκός–Κραννώνας,
• αποκατάσταση της μονής γραμμής Παλαιοφάρσαλος–Καλαμπάκα,
• αποκατάσταση της μονής γραμμής Λάρισα–Βόλος (σε τρία τμήματα),
• αποκατάσταση Σηματοδότησης, ETCS L1, Τηλεδιοίκησης και Ηλεκτροκίνησης από Παλαιοφάρσαλο έως Κραννώνα.
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας μιλά για «έργα ιδιαίτερης σημασίας» που «θα εξομαλύνουν τη σιδηροδρομική κυκλοφορία» και «θα αυξήσουν την ασφάλεια». Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης θυμίζει την «προσωρινή αποκατάσταση» έως το τέλος του 2023 ώστε να μη διακοπούν τα δρομολόγια, και προσθέτει πως οι εταιρείες «ξεκινούν αμέσως… με σφιχτό χρονοδιάγραμμα» και «ορίζοντα υλοποίησης 15 μηνών». Στόχος, όπως τονίζει, «το 2026 ολόκληρη η γραμμή Αθήνας–Θεσσαλονίκης να ξαναγίνει διπλή και με λειτουργικά συστήματα ασφαλείας».
Η εικόνα προόδου αποτυπώνεται και στις επιθεωρήσεις: Σταυρός Λάρισας (γραμμή και συστήματα), Τρίκαλα (Παλαιοφάρσαλος–Καλαμπάκα), Βελεστίνο (Λάρισα–Βόλος). Η γενική γραμμή είναι καθαρή: αποκατάσταση υποδομής/επιδομής και «επιστροφή» της σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και ETCS για να αυξηθεί χωρητικότητα και ασφάλεια.
Οδικό δίκτυο: 1.007 σημεία, 899,7 εκατ. ευρώ, ορίζοντας 48 μηνών
Στους δρόμους υπεγράφησαν συμβάσεις για 1.007 σημεία σε έξι περιφερειακές ενότητες (Μαγνησίας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Φθιώτιδας, Λάρισας, Ευβοίας), προϋπολογισμού 899,7 εκατ. ευρώ. Η συμβατική προθεσμία περάτωσης ορίζεται σε 48 μήνες, «καθώς πολλά έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν νωρίτερα». Ο Χρίστος Δήμας επιλέγει συμβολικά τη Λάρισα για τις υπογραφές και επιμένει ότι «η πολιτεία δεν επεμβαίνει απλώς για να επαναφέρουμε τις υποδομές στην προηγούμενη κατάσταση, αλλά για να έχουμε πιο ανθεκτικές και βιώσιμες υποδομές». Η λίστα παρεμβάσεων είναι μεγάλη: οδοστρώματα, γέφυρες, τεχνικά απορροής υδάτων, πρανή.
Την ίδια στιγμή, ο υφυπουργός Νίκος Ταχιάος περιγράφει το «διοικητικό βάρος» που προηγήθηκε: «Σε ό,τι αφορά τις καθυστερήσεις… χρειάστηκε τροποποίηση του προϋπολογισμού με νόμο στη Βουλή και πλείστες όσες διαδικασίες, οι οποίες δημιούργησαν αυτή την καθυστέρηση. Οι διαγωνισμοί ολοκληρώθηκαν ήδη από τα μέσα Δεκεμβρίου… λαμβάνοντας υπόψιν… τον ένα μήνα του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τη μεσολάβηση της προσφυγής στην ΕΑΔΗΣΥ».
Είναι μια ρητή παραδοχή που εξηγεί γιατί οι οριστικές υπογραφές άργησαν σε σχέση με τις προσδοκίες των πληγεισών περιοχών.
Το χρήμα: Ταμείο Ανάκαμψης 600 εκατ. + εθνικοί πόροι 735 εκατ. (σύνολο 1,35 δισ.)
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, ο Χρίστος Δήμας ανακοινώνει «600 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» και «735 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους». Ο Νίκος Παπαθανάσης δίνει το πλαίσιο ανθεκτικότητας του προϋπολογισμού: «Για πρώτη φορά… αύξησε το ετήσιο διαθέσιμο για φυσικές καταστροφές από 300 σε 600 εκατ. ευρώ. Το 2024 εξαντλήσαμε το ποσό αυτό και μάλιστα το υπερβήκαμε κατά 90 εκατ. ευρώ», ενώ «η κάλυψη από την Ευρώπη μπορεί να είναι μικρή», οπότε «ανακατευθύνουμε πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης». Αποτύπωση ρεαλισμού: υπάρχει «μαξιλάρι», αλλά δεν είναι απεριόριστο.
«Παραμένουμε ανοχύρωτοι»
Εκεί που το χαρτί «γράφει» συμβάσεις, το χώμα ζητά έργα. Το 2024, έναν χρόνο μετά τη θεομηνία ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «Ενιπέας» Φαρσάλων, Θανάσης Καραΐσκος, θα έκανε λόγο στον Οικονομικό Ταχυδρόμο για ανοχύρωτη Θεσσαλία: «Στην περιοχή έξω από τα Φάρσαλα… τα αναχώματα στον ποταμό Ενιπέα και τα αποστραγγιστικά δεν έχουν γίνει, τα κανάλια δεν έχουν καθαριστεί. Ακούμε ότι δίνονται χρήματα… αλλά ακόμα δεν τα έχουμε δει».
Και ακόμη πιο αιχμηρά: «Η περιφέρεια πετάει το μπαλάκι στην κυβέρνηση και αντίστροφα», ενώ θυμίζει το προηγούμενο του «Ιανού» με «εξαγγελίες… τις οποίες όμως εμείς δεν είδαμε». Είναι η πιο καθαρή δημόσια ένδειξη ότι η αντιπλημμυρική θωράκιση στους αγρούς υστερεί—τουλάχιστον ως προς την ορατή πρόοδο.
Υπέρ
- Εξασφάλιση ~1,35 δισ. € (600 RRF + 735 εθνικοί πόροι).
- Υπογραφές: σιδηρόδρομος 450,12 εκ. €/15 μήνες & οδικά 899,7 εκ. €/1.007 σημεία.
- Προσωρινή ανάταξη σιδηροδρόμου έως τέλη 2023 – δεν διεκόπη ο βασικός άξονας.
- Σαφής στόχος: το 2026 διπλή Αθήνα–Θεσσαλονίκη με λειτουργικά συστήματα· εργοτάξια σε εξέλιξη.
Κατά
- Ρητή παραδοχή καθυστερήσεων (νομοθετικές/ελεγκτικές διαδικασίες, ΕΑΔΗΣΥ).
- Μακρύς ορίζοντας στα οδικά (48 μήνες)
- Τοπικές μαρτυρίες: «παραμένουμε ανοχύρωτοι» (αναχώματα/αποστραγγιστικά/καθαρισμοί δεν έγιναν).
- «Μπαλάκι» αρμοδιοτήτων περιφέρειας–κυβέρνησης· υπενθύμιση εξαγγελιών μετά τον «Ιανό» που «δεν τις είδαμε».
Το δια ταύτα
Με όσα έχουν υπογραφεί, ο κρατικός μηχανισμός δείχνει ότι κινητοποιήθηκε ουσιαστικά μετά την Άνοιξη του 2025. Εξασφάλισα αργά τους πόρους, και τα έργα καθυστερήσαν σημαντική να ξεκινήσουν δεδομένων των αναγκών. Στις ράγες, υπάρχει «σφιχτό» 15μηνο και σαφής στόχος για τον κορμό Αθήνα–Θεσσαλονίκη το 2026. Στους δρόμους, ο 48μηνος ορίζοντας είναι πολύ μεγάλος. Και στα αντιπλημμυρικά των αγροτικών ζωνών, οι τοπικές μαρτυρίες μιλούν για καθυστερήσεις που δεν κρύβονται.
Συνεπώς η δέσμευση βρίσκεται σε εξέλιξη.
